مطالعه و یادگیری علم منطق دشوار است. ولی مگر منطق صوری و ریاضیات را، که مبتنی بر آن است، به راحتی می توان آموخت؟ با این حال بشر به خاطر ثمراتی که این کار به همراه دارد، دشواری آموختن منطق صوری را بر خود هموار کرده است. بشر باید دشواری آموختن منطق دیالکتیکی را نیز بر خود هموار کند به خاطر آن ثمراتی که آموختن دیالکتیک تاکنون در پی داشته، دارد و می تواند داشته باشد.
زیرا دیالکتیک امکان می دهد امر کلی را نه همچون امر انتزاعی صرف بلکه به عنوان چنان امر انتزاعی ای درک کرد که حاوی تمام غنای امر انضامی است.
بله، این سخت است. اما، همان طور که می دانیم، در علم راه هموار و سر راستی وجود ندارد و فقط کسی می تواند به قله های تابناک آن برسد که بدون هراس از خستگی از کوره راه های سنگلاخی آن بالا رود.
