فرهنگ احزاب و جمعیتهای سیاسی ایران

اکنون از پیدایش نخستین احزاب یا حزب گونه ها در ایران صد سال می گذرد. طبعا آثار متعددی در باب این تشکل ها نوشته شده است. هم از سوی رهبران و فعالان و دست اندرکاران برخی از این احزاب و گروه ها یا هواداران و دوستداران آن ها، هم از جانب رقیبان و مخالفان آن ها، هم به قلم تاریخ نگاران و پژوهشگران ایرانی و غیر ایرانی و نیز در قالب انتشار اسناد و مدارک مربوط به هر یک به منظور معرفی یا ترویج و تبلیغ یا ثبت در تاریخ. با این حال، خلا وجود اثری دایره المعارف گونه و کم و بیش جامع که شناختی اجمالی و مقدماتی از همه این احزاب و تشکل های سیاسی به دست دهد، محسوس بود. در مجموعه حزب ها و تشکل های سیاسی ایران بر مبنای انواع طبقه بندی های جامعه شناسان و علم های سیاست از احزاب سیاسی، و با طبقه بندی هایی خارج از طبقه بندی های شناخته شده، انواع حزب ها و تشکل ها را می توان یافت.