اسپینوزا و کتاب اخلاق

کتاب اخلاق پلی بین کارهای فلسفه ی جدید و قدیم می زند. اما در آن حسرتی نسبت به آرمان های از دست رفته وجود ندارد. این کتاب، به رغم بازتاب مضامین فلسفه ی باستان، به نحوی چشمگیر امروزی است. اغلب تصور می شود که در این اثر به نحو بسیار گمراه کننده ای جایگاه رفیعی به فاعلیت و اولیت عقل اختصاص داده شده است. اما چنین تلقی ای به معنای نادیده گرفتن پرداخت های دقیق اسپینوزا به وحدت های پیچیده ی عقل، تخیل و عاطفه است. اخلاق اسپینوزا، ورای خیال پردازی های عقل گرایی و رمانتیسم، آرمان های عقل را که در فلسفه ی جدید خلاصه شده است به چالش می کشد. این کتاب ما را با شیوه ی اندیشیدنی مواجه می کند که هم عقلانی و هم احساسی، هم فلسفی و هم تخیلی، هم نظرورزانه و هم حکیمانه است. چنین ترکیب هایی در زمانه ی ما به همان اندازه زمان اسپینوزا عالی، دشوار و نادرند.